De bloei van het menselijke bewustzijn
Zoals ooit de eerste bloem ontstond na miljoenen jaren niet-bloeiende planten, zo is volgens Tolle het menselijke bewustzijn momenteel bezig om een nieuwe fase in te gaan. Kijk je naar de wereld, dan is dat is ook wel hard nodig. Stel je eens voor dat de mensheid een enkel persoon zou zijn, dan zou dat een zwaar gestoorde en levensgevaarlijke gek zijn die rijp is voor een inrichting. De schrijver legt uit dat zowel de collectieve waanzin en het leed op persoonlijke en relationeel niveau wordt veroorzaakt door botsende ego's. Je ego is je illusionaire zelf, je identificatie met vormen en je onophoudelijke gedachtenstroom. Je ego identificeert zich met de “buitenkant” en het “tijdelijke”: je lichaam, dingen die je bezit en die je doet en het wil altijd meer en beter. En niet te vergeten: meer en beter dan een ander.
Eckhart Tolle benadrukt, in navolging van bijvoorbeeld Boeddha, dat het enige ware geluk de vreugde van “zijn” is, die voortkomt uit de vormloze dimensie in jezelf, je bewustzijn. Dit is het enige dat eeuwig en “echt” is aan de mens, omdat het steeds opnieuw geïncarneerd wordt. Toch vereenzelvigen we ons meestal met ons tijdelijke ego, zeker in onze Westerse samenleving. Het vervelende is dat dit vol zit met angsten en verwachtingen en altijd bezig met is met dingen uit het verleden of in de toekomst, waardoor we nooit rust hebben.

Strategieën en rollen van het ego
Mensen, of liever hun ego's, kunnen verslaafd zijn aan ego-versterkende bezigheden, zoals klagen, zich ergeren aan het ego van anderen en elkaar wederzijds opfokken, slachtoffer-gedrag, roddelen of altijd gelijk hebben of het beter weten. Het ego wil vooral macht over en aandacht van anderen, soms subtiel maar soms overduidelijk. En als het geen positieve aandacht krijgt, dan maar negatieve. Vaak voorkomende rollen zijn dan ook slachtoffer, schurk en vleier. Voor het ego is negativiteit als wrok, woede, verdriet, wraakzucht de enige juiste reactie op iemand of een situatie. Als je hier bewust van kunt worden, en herkennen dat een deel van jezelf ervan geniet, dan kun je er bovenuit stijgen.
Het ego is niet alleen het waargenomen verstand, de stem in je hoofd, maar ook de onbewuste reacties van je lichaam op je verstand, de emoties. Al in onze jeugd worden we geprogrammeerd met allerlei onbewuste vooronderstellingen, die het ego bepalen en daarmee je persoonlijke werkelijkheid. Dit verleden blijf je met je meedragen en versterkt zich als “jouw verhaal” waarmee je je identificeert. Tolle noemt dit je pijnlichaam, dat bepaalt hoe je denkt over en reageert op situaties. Pijnlichamen zijn soms schokkend herkenbaar en verklaren veel van het krankzinnige en destructieve gedrag van jezelf, van de mensen in je omgeving en in de wereld. Het pijnlichaam is een intelligente energievorm met een sluimer- en een waakstand. Wordt het getriggerd door een gebeurtenis of het ontwaakt het omdat het honger heeft en zich wil voeden. Dat kan door bijvoorbeeld ruzie te zoeken met je partner, vrienden of familie, maar als is er niemand in de buurt is kan het zich ook te goed doen aan negatieve gedachten.
Door Bewuste Tegenwoordigheid (in het nu leven) kun je de gevangenis van het pijnlichaam doorbreken. Eerst moet je beseffen dat je het hebt, en je er bewust van worden als het actief wordt. Zodra je je er niet meer mee identificeert, kan het zich niet meer voeden en kan de energie zelfs worden omgezet in in nog meer Tegenwoordigheid.

Ontdekken wie je echt bent
In de Apollotempel in Delfi stond al de wijze raad “Ken Uzelve”. Dit slaat echter niet op wat je denkt te zijn, maar spoort je aan om je te wortelen in het Zijn. Probeer situaties niet als “goed” of “slecht” beoordelen, maar ze te nemen zoals ze zijn, want ze zijn toch tijdelijk. In geval van problemen, probeer de factor “tijd” uit te schakelen en alleen maar kijken naar het nu. Onderzoek of er in het nu echt een probleem is, of dat je gedachten er een vroeger of toekomstig probleem van maken. Veel problemen zullen niet door deze test komen. Ontdek je innerlijke ruimte, de bewustzijnsstroom achter de dingen waar ons leven zo vol van is: spullen, bezigheden maar ook gedachten. Dat wil overigens niet zeggen dat je niets meer moet doen, maar streef er wel naar om “juist” te handelen. Dit is het doen om het doen zelf en niet om ego-dingen als prestige, erkenning of meer bezit. Uiteindelijk is je innerlijke doel “bewust worden” en dit geldt voor de hele mensheid. Tolle benadrukt dat je dat niet actief kunt nastreven maar dat het gewoon gebeurt. En als zijn boek, of deze samenvatting, geen complete wartaal voor je is, is je eigen bewustwording al begonnen.

De nieuwe aarde
“Ontwaakt handelen” is het afstemmen van je uiterlijke doel, wat je doet, op je innerlijke doel, het ontwaken en wakker blijven. Hierin is niet wát je doet belangrijk, maar hóe je het doet. Er zijn drie manieren waardoor bewustzijn kan stromen door hetgeen je doet.

• Aanvaarding: als je geen plezier hebt in wat je doet, zorg er dan voor dat je het in ieder geval innerlijk aanvaardt, dat je er vrede mee hebt dat je dit moet doen. Als je ergens geen plezier, maar zelfs geen aanvaarding, in kan leggen dan kun je beter stoppen, want je neemt op dat moment geen verantwoordelijkheid voor je bewustzijnstoestand.

• Plezier: levert een gevoel van levendigheid op, die verder gaat dan de vrede van aanvaarding. Op de nieuwe aarde wordt plezier de drijfveer, i.p.v. willen of nog erger: moeten. Je kunt dit simpel oefenen in routineklusjes, blijf tijdens deze klusjes alert en vind de vreugde van Zijn in wat je doet.

• Enthousiasme: is een nog diepere vreugde, die je voelt als een uiterlijk doel een hoge trillingsfrequentie heeft. Het werkt een golf van creatieve energie op, waarop je meerijdt. Je wordt een opening waardoor de energie van de bron zich kan manifesteren. Hierdoor wordt niet alleen je eigen leven, maar ook dat van anderen verrijkt. Hard werken, plichtsgetrouw zijn en stress hebben hier uiteraard helemaal niets mee te maken.

Op de nieuwe aarde kun je alleen worden wat je bent. Het is geen utopie voor een mooie toekomst, maar de realiteit van het toenemende bewust worden van steeds meer mensen. Uiteraard is dit artikel niet meer dan een hele korte samenvatting, maar als het je aanspreekt zul je zeker iets hebben aan het boek “Een nieuwe aarde, de uitdaging van deze tijd”.