WAT IS LONGEMFYSEEM?

Longemfyseem (de rek uit de longen) is een chronische, onherstelbare longziekte, waarbij de longfunctie in gevaar komt.
De ziekte gaat vaak gepaard met chronische bronchitis en/of astma en valt onder de verzamelnaam COPD ('Chronic Obstructive Pulmonary Disease).
In het beginstadium van longemfyseem worden de longblaasjes (in medische termen ‘alveoli’) verwoest en blijven er steeds minder over. Daarvoor in de plaats ontstaan grotere, met lucht gevulde,  slappe blazen.
Longblaasjes zijn in trosjes verbonden met de kleine luchtwegen (bronchioli) en hebben een structuur die de luchtwegen openhoudt.
Verliezen die bronchioli hun stevigheid, dan kan de lucht niet bij de overgebleven longblaasjes komen.
Het gevolg is dat iemand meer lucht moet inademen om het bloed van dezelfde hoeveelheid zuurstof te voorzien via de nog wel functionerende luchtblaasjes.
Uiteindelijk leidt dat tot overmatige uitzetting van de longen. De longen verliezen hun elasticiteit, waardoor ze niet langer kunnen uitzetten en weer samentrekken.
De longblaasjes kunnen dan niet meer leeglopen en kunnen minder verse lucht innemen. De ontstane kortademigheid verslechtert geleidelijk, wat leidt tot schade aan de longen en het hart.
In het eindstadium van de ziekte is de patiënt zelfs in rust voortdurend benauwd. Men kan uiteindelijk aan longemfyseem overlijden.

 

Hoe ontstaat longemfyseem?

Longemfyseem kan o.a. ontstaan door:

  • na jarenlang actief en/of passief roken (grootste veroorzaker van de ziekte)
  • luchtvervuiling
  • langdurige blootstelling aan kleine stofdeeltjes door bepaalde beroepen
  • chronische longziekten
  • gezwel in de longen
  • een erfelijke aandoening (tekort aan een bepaald eiwit)
  • ouderdom (slijtage longweefsel)
  • een chronische (langdurige) bacteriële infectie.


De diagnose

De diagnose wordt gesteld d.m.v. een uitgebreid medisch onderzoek en op basis van de klachten van de patiënt.
De longfunctie wordt gemeten en er worden röntgenfoto’s en CT-scans genomen.
Ook worden er bepaalde testen gedaan om te meten hoeveel zuurstof en koolzuurgas het bloed bevat.

 

Symptomen/klachten

De volgende symptomen kunnen op longemfyseem wijzen:

  • voortdurende kortademigheid
  • blijvende vermoeidheid
  • beklemmend gevoel in de borst
  • vermindering eetlust
  • gewichtsverlies
  • benauwdheid bij inspanning
  • een vol gevoel hebben
  • veel hoesten
  • piepende ademhaling

 

In een later stadium kan de vermoeidheid ernstig toenemen en gaat de patiënt groen/geel slijm ophoesten.
Door het lage zuurstofgehalte in het bloed kan de patiënt ook  blauwe of grijze lippen of krijgen.
Gewone activiteiten als boodschappen doen, aankleden, wandelen, kunnen al te vermoeiend worden.


Behandeling

Helaas is er nog steeds geen afdoende behandeling voor longemfyseem en is de ziekte nog niet te genezen.
Soms kan men d.m.v. een operatie het zieke deel van de longen verwijderen, maar het effect is helaas maar tijdelijk.
Een longtransplantatie kan  uitkomst bieden bij ernstig zieke longen, maar die worden zeldzaam  uitgevoerd en dan alleen bij patiënten die nog in goede conditie verkeren.
Over het algemeen krijgt de patiënt luchtwegverwijders tegen de benauwdheid voorgeschreven en vaak ook luchtwegbeschermers tegen eventuele ontstekingen en om het aantal benauwdheidsaanvallen terug te dringen.
Patiënten die te weinig zuurstof in hun bloed hebben, kunnen ook zuurstoftherapie krijgen, omdat een tekort schadelijk kan zijn voor alle organen.
Verder zijn er fysiotherapeuten die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van longemfyseempatiënten en oefeningen kunnen aanleren die te gebruiken zijn bij aanvallen van benauwdheid.


Wat kan de patiënt zelf doen?

Men kan de kwaliteit van leven verbeteren en het verdere verloop van de ziekte trachten af te remmen door zelf enkele maatregelen te nemen, zoals:

  • Onmiddellijk stoppen met roken
  • sporten om de conditie te verbeteren (bv zwemmen, wandelen, fietsen)
  • Zorgen voor voldoende frisse lucht
  • een juiste lichaamshouding aannemen (rechtop zitten met rechte schouders!)
    Ineengedoken zitten belemmert immers de ademhaling, omdat de longen dan in de verdrukking komen.
  • Een jaarlijkse griepprik halen bij de huisarts (een eenvoudige griep kan namelijk grote gevolgen hebben)
  • Zorgdragen dat de woon- of werkomgeving niet te vochtig is.
  • Gezonde voeding en supplementen nemen. Een diëtist kan helpen bij het kiezen van de juiste voeding.